2 listopada 2026
Wystawa "Zapomniana kolekcja. Zbiory dawnego Muzeum Miejskiego w Malborku"
Muzeum Miasta Malborka serdecznie zaprasza na wyjątkową wystawę czasową pod tytułem „Zapomniana kolekcja. Zbiory dawnego Muzeum Miejskiego w Malborku”. Nowa ekspozycja przeniesie zwiedzających w fascynującą, choć pełną dramatycznych zwrotów akcji podróż przez burzliwe dzieje dawnej instytucji muzealnej i zgromadzonych w niej cennych pamiątek regionalnych.
Początki miejskiego muzealnictwa w Malborku sięgają 17 września 1925 roku, kiedy to oficjalnie powołano do życia „Zbiory Miejska” (Städtisches Museum Marienburg). Pierwszą tymczasową siedzibą placówki była weranda Nowego Ratusza przy ówczesnej Deutsch-Ordensstrasse. Gromadzono tam niezwykle zróżnicowane eksponaty, od sprzętów lokalnych cechów rzemieślniczych i dokumentów z okresu po I wojnie światowej, przez monety oraz sprzęty liturgiczne parafii św. Jerzego, aż po przypadkowe znaleziska archeologiczne z wczesnej epoki żelaza odkryte na cmentarzysku w Gościszewie.
Przełom nastąpił na początku 1927 roku, gdy muzeum przeniesiono do dawnego Gimnazjum Królewskiego. Uroczyste otwarcie odbyło się 9 lipca 1927 roku. Pierwszym kierownikiem placówki został paleontolog Kurt Voigtmann, pod którego nadzorem prowadzono rozległe badania wykopaliskowe m.in. na Wielbarku, w Gościszewie, na terenie lotniska oraz w samym mieście. W 1933 roku przeniesiono muzeum do budynku dawnej loży masońskiej.
Tragiczny finał przedwojennego muzeum przyszedł wraz z II wojną światową. W 1943 roku budynek przeznaczono na dom gościnny NSDAP, a w sierpniu kolejnego roku zbiory przeniesiono na Wysoki Zamek. Po wojennych grabieżach i zniszczeniach część przedwojennych zbiorów powróciła do Polski. W kolejnych latach ocalałe zasoby uległy rozproszeniu po wielu instytucjach w kraju, takich jak Archiwum Państwowe w Gdańsku, Narodowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie oraz Muzeum Zamkowe w Malborku. Niestety, ogromna większość dawnych zbiorów zaginęła bezpowrotnie i ich los do dziś pozostaje nieznany.
Nadchodząca wystawa w Muzeum Miasta Malborka to unikatowa okazja, by zobaczyć niezwykłe, ocalałe z wojennej zawieruchy obiekty z dawnej kolekcji miejskiej. Wśród eksponatów znajdzie się między innymi jeden z najstarszych znanych wizerunków herbu Malborka, odnalezione podczas prac archeologicznych w Gościszewie przedmioty oraz cenne historyczne pozycje biblioteczne.
Wystawę będzie można zwiedzać od 6 listopada 2026 roku do 6 lutego 2027 roku w siedzibie Muzeum Miasta Malborka.
Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Badanie polskich strat wojennych”.
Partnerami przedsięwzięcia są Archiwum Państwowe w Gdańsku, Muzeum Zamkowe w Malborku oraz Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.
Patronat medialny nad wystawą objęły portal 82-200.pl Codzienna Gazeta Internetowa, TVMalbork oraz Radio Malbork.
